Metody Nauczania i nie tylko

wszystko co musi wiedzieć dobry nauczyciel

Błędy językowe – podział

błędy językoweNa jakie kategorie podzielić można błędy językowe? W pracy nauczyciela poprawianie błędów językowych to czynność tak oczywista i dość częsta, że robiona jest w zasadzie odruchowo. W końcu od tego przecież jesteśmy, żeby nauczać i kształcić ucznia m. in. poprzez poprawianie i klarowanie kwestii problematycznych. Wielu nauczycieli zastanawia się jednak, dlaczego niektórzy uczniowie ciągle popełniają ten sam błąd mimo wielokrotnego tłumaczenia danej zasady. Należy pamiętać, że nie wszystkie błędy są takie same i pochodzą z różnych źródeł. Dobrze jest zatem poznać i uświadomić sobie przyczyny pojawiania się błędów, aby odpowiednio na nie zareagować.

Błędy językowe  podzielić można na cztery główne kategorie. Podział ten jest znacznie większy, ale tutaj opiszę kwestie najbardziej istotne z punktu widzenia codziennej pracy nauczyciela.

Pierwsza kategoria błędów językowych dotyczy tzw. podsystemu językowego. Mówimy tu o błędach gramatycznych i leksykalnych, a także tych związanych z wymową, pisownią.

Druga kategoria to błędy związane z komunikatywnością przekazu. Wyróżnić tu można błędy globalne i lokalne. Pojawianie się błędów globalnych uniemożliwić może zrozumienie przekazywanej informacji, albo zrozumiana ona może być opacznie. Błędy lokalne dotyczą formy. Takich błędów pojawić się może w zdaniu nawet kilka, a i tak nie zmienią one znaczenia przekazywanej informacji.

Kolejna kategoria dotyczy tego, jak często pojawiają się błędy językowe. I tak, wyróżniamy tu błędy, które uczeń popełnia stale i zawsze w tym samym miejscu, bo uważa, że taka forma jest poprawna. Są to błędy systematyczne, które oznaczają brak znajomości reguł. Z kolei błędy sporadyczne to takie, które pojawiają się nieregularnie. Uczeń potrafi samodzielnie je poprawić. Taka sytuacja sugeruje, że uczeń zna daną zasadę, ale nie ma wprawy w jej stosowaniu.

Czwarty i ostatni podział opisuje błędy pod względem źródła ich powstawania. Wyróżniamy tu błędy:

  • powstałe w skutek interferencji innego języka, np. języka ojczystego. Uczeń ma trudności w odizolowaniu zasad stosowanych w jednym języku i częściowo przenosi je posługując się językiem innym. Może być to spowodowane podobieństwem dźwięków lub pojawieniem się niewielkiej różnicy w zastosowaniu niektórych zasad gramatycznych,
  • wynikające z negatywnego wpływu wewnątrz tego samego języka (uczeń zamiast powiedzieć „He makes…”, mówi „He make…”, ponieważ myli obcojęzyczne struktury),
  • wynikające ze sposobu uczenia się. Przykładem może być sytuacja, kiedy uczeń próbuje wymawiać wyrazy na podstawie ich pisowni, ignorując reguły fonetyczne,
  • wynikające ze sposobu nauczania. Niestety, nawet dobry nauczyciel może być źródłem pojawiania się błędów, dlatego tak ważna jest świadomość tego, co i jak robimy w czasie lekcji,
  • związane ze strategią komunikacyjną – np. kiedy uczeń próbuje poradzić sobie z jakąś sytuacją językową, która ewidentnie go przerasta. W takim przypadku uczeń może stosować technikę upraszczania form poprzez pozbawianie ich końcówek, albo stosować tylko jeden czas gramatyczny, który nie pasuje do danej sytuacji.

Mając taką wiedzę, praca nauczyciela z uczniami z pewnością będzie łatwiejsza, ponieważ będzie on wiedział czego unikać, a na co zwracać szczególną uwagę.

Tematyka związana z błędami językowymi jest dość obszerna, dlatego w kolejnych tekstach opiszę:

błędy językowe – kto powinien je poprawiać,

kiedy poprawiać błędy językowe, oraz

jak sygnalizować błędy językowe.

Źródła:

  • Harmer J. The Practice of English Language Teaching (3rd edn.), London: Longman
  • Harmer J. (2007) How to teach English, Pearson: Longman
  • Komorowska H, (2001) Metodyka nauczania języków obcych, Warszawa: Fraszka Edukacyjna
  • ilustracja dzięki uprzejmości: Stuart Miles – FreeDigitalPhotos.net

Add Comment Register



Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>